PLAASGEWELD: EFFEK OP DIE LANDBOU-INDUSTRIE (Notas vir Kiewiet Ferreira tydens die Misdaadsimposium in Bloemfontein op 7 Maart 2007)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Size: px
Start display at page:

Download "PLAASGEWELD: EFFEK OP DIE LANDBOU-INDUSTRIE (Notas vir Kiewiet Ferreira tydens die Misdaadsimposium in Bloemfontein op 7 Maart 2007)"

Transcription

1 PLAASGEWELD: EFFEK OP DIE LANDBOU-INDUSTRIE (Notas vir Kiewiet Ferreira tydens die Misdaadsimposium in Bloemfontein op 7 Maart 2007) INLEIDING Richard Nixon, n vorige president van die VSA het in 1970 die volgende te sê gehad oor die VSA "This country need good farmers, good businessmen, good plumbers and good carpenters." Hy begin soos hy moes, met boere, hulle voed die nasie, hulle produseer voedsel wat relatief goedkoop op supermarkte se rakke kom. Mnr Raymond Ackerman het in sy outobiografie gesê "At the heart of the food economy are the men and women who produce and harvest the vegetables, fruit, grains, wine and so on. The South African farmer feeds this nation and exports some of the produce." Altwee hierdie persone benadruk die belang van landbou en volgehoue voedselvoorsiening aan n land se bevolking en die rol wat die landbousektor in die ekonomie van enige land speel. Die landbou is voorts ook n waardevolle sektor en onmisbaar

2 2 ten opsigte van sy bydrae tot sosiale welvaart, vrede en werkskepping in die landelike gebied. Suid-Afrikaners het gewoond geraak aan voedselsekerheid. Dit lei daartoe dat daar min steun is wanneer die landbou in krisistye, wat dikwels diepgaande struktuurveranderinge tot gevolg kan hê, vra vir begrip en bystand. Daar is verder feitlik n totale onkunde by die algemene publiek oor die direkte en indirekte bydrae van die landbou tot die ekonomie, insluitend die verskaffing van werkgeleenthede en die verdien van valuta. Daar is ook n algemene persepsie dat boere welvarend is en die hulpbronne het om selfstandig deur feitlik enige krisis te werk. Die landbou is nog altyd gesien as die hoeksteen van stabiliteit in die landelike gebied en die spil waarom ekonomiese ontwikkeling kan draai. Die stabiliteit van die gebied is nou onder konstante bedreiging weens die voortslepende hoë vlakke van aanvalle, moorde en algemene misdadigheid en verg dat gefokusde aandag aan die veiligheid van die boeregemeenskap gegee moet word. Die President het in sy staatsrede laasjaar die landbou, toerisme, waaronder eko-toerisme getel kan word, en biobrandstowwe uitgesonder om n bydrae te maak tot die regering se Versnelde en Gedeelde Groeistrategie van Suid-

3 3 Afrika (ASGISA). Indien die regering dit wil verwesenlik en daarmee saam stabiliteit in die land wil verseker, is dit noodsaaklik dat hy daarna streef om respek te kweek vir die fundamentele menseregte en vryheid. Dit wil blyk dat die meeste kwessies onderliggend tot plaasaanvalle deur middel van maatskaplike opheffing en verbeterde veiligheidstrategie aangespreek behoort te word. DIE PROFIEL VAN KOMMERSIËLE LANDBOU Uit die 2002 landbousensus blyk die volgende: Daar was n afname van boerdery-eenhede sedert 1993 (in 2002 was daar boerdery-eenhede). Dit verteenwoordig n gemiddelde afname van 1351 eenhede per jaar of 127 per maand. Daar het egter veel meer boere uit die bedryf getree as wat boerdery-eenhede verminder het, naamlik wat n gemiddelde verlies van boere per jaar of 236 per maand verteenwoordig. Dit beteken dat daar bykans twee ondernemers uitgetree het vir elke boerdery-eenheid wat met n ander een gekonsolideer het. Hoewel werkgeleenthede in die landbou verminder het, was dit teen n kleiner persentasie/koers as wat die geval is met boere, naamlik met 13.9 persent. Werkergetalle het met tot in hierdie periode afgeneem.

4 4 Die bydrae van akkerbou en tuinbou tot totale boerderyinkomste het toegeneem maar inkomste uit diereproduksie het verminder. Waarskynlik het diefstal en markoorwegings hiertoe bygedra. Primêre landbou is verantwoordelik vir ongeveer 3% van die BBP van Suid-Afrika en die groter agrovoedselkompleks dra nog 15% by, dus in totaal n bydrae van 18%. Rofweg word 35% van Suid-Afrika se ekonomie deur landbou beïnvloed. In 2000 het die nagenoeg kommersiële boere sowat R16 miljard se produkte uitgevoer wat ongeveer 10% van Suid- Afrika se totale uitvoere verteenwoordig. Hulle het ongeveer werkers in diens of ongeveer 11% van die totale formele werksverskaffing in Suid-Afrika. Talle plaaswerkers woon op kommersiële plase en hulle kinders ontvang onderwys in plaasskole. Kommersiële plase verskaf dus n heenkome en behuising vir nagenoeg 6 miljoen gesinslede van die nagenoeg werknemers en voorsien in hulle onderwysbehoeftes. LANDBOUPRODUKSIE BINNE N ONVEILIGE OMGEWING - HOE PRESTEER ONS BOERE Wêreldwyd, net soos in Suid-Afrika vind verstedeliking teen n ongekende tempo plaas. Teen die jaar 2025 gaan meer as 66% van die wêreldbevolking in stede woon en word bereken

5 5 dat daar 2,5 miljard meer mense gaan wees om te voed. In dieselfde tyd verminder natuurlike landbouhulpbronne steeds. Daar sal minder bewerkbare grond beskikbaar wees en selfs nog minder water om landbouproduksie in die toekoms te ondersteun. Nieteenstaande die veiligheidsbedreiging wat die Suid-Afrikaanse boer daagliks in die gesig staar beny die ganse Afrika, asook die res van die wêreld die Suid-Afrikaanse boer sy kundigheid op landbougebied wat steeds sorg dat in ons land asook in vele buurstate daar nie n tekort aan voedsel bestaan nie. In die totale prentjie van landbouproduksie in die wêreld en in Afrika is Suid-Afrika n uitsondering by uitnemendheid. Suid-Afrika beslaan nagenoeg 3,8% van die oppervlakte van Afrika en slegs 14% van die totale oppervlakte van Suid-Afrika is bewerkbare landbougrond. Nieteenstaande die beperkte oppervlakte bewerkbare landbougrond, produseer die Suid- Afrikaanse boer 25% van die mielies en 13% van die koring wat in Afrika geproduseer word. In die SADC streek produseer Suid-Afrika 58% van die mielies en 87% van die koring. Die totale graanproduksie van Suid-Afrika verteenwoordig nagenoeg 61,2% van die produksie in Suider Afrika en die totale rooi- en witvleisproduksie in Suid-Afrika verteenwoordig nagenoeg 66,6% van die produksie in Suider Afrika. Verder is

6 6 Suid-Afrika ook die voorste produseerder van suiker, melk en vars vrugte in Suider-Afrika. Geweldsmisdade soos manifesteer in plaasaanvalle, gemik teen die boerderygemeenskap het n uiters negatiewe effek op die winsgewende produksie van landbouprodukte en op langtermyn voedselsekuriteit in Suid-Afrika. Daarbenewens het die effek van misdaad op die landbou ook n nadelige effek op die plaaslike ekonomie van landelike dorpe wat in n groot mate van die landbou afhanklik is vir hulle voortbestaan. Sowat 40% van die land se bevolking en meer as die helfte van die provinsies is primêr van die landbou afhanklik. Misdaad op plaaslike vlak raak dus nie net die boerdery nie, maar ook die plaaslike ekonomie, waarby ingesluit is verskeie ondernemings wat diensverskaffers aan die landbou is. KOSTE VAN MISDAAD VIR DIE LANDBOU Die welstand van en die vertroue in kommersiële landbou in Suid-Afrika word deur verskeie faktore beïnvloed. Die voorkoms van plaasaanvalle is maar slegs een van die bedreigings wat n nadelige effek op individuele veiligheid en die produksievermoë van kommersiële landbou het. Sedert 1991 het reeds meer as plaasaanvalle voorgekom, waartydens meer as moorde gepleeg is. Hierdie moorde

7 7 sluit die boer, plaaswerkers en hulle gesinslede in. Die onlangse verlede is ook gekenmerk deur verskeie brutale aanvalle op die boeregemeenskap. Sonder n veilige en vooruitstrewende kommersiële landbousektor is voedselsekuriteit en landelike stabiliteit in Suid-Afrika ook nie gewaarborg nie. Die boeregemeenskap se reg tot veiligheid, is een van die belangrikste regte van die land se demokratiese bestel, wat deur misdaad aangetas word. Die reg van boere, plaaswerkers en lede van hulle gesinne op lewe, eiendomsreg in al sy vorme en die reg om ekonomies aktief te wees word in n toenemende mate deur misdaad bedreig. Onderstaande grafiek gee n aanduiding van die aantal plaasaanvalle en moorde wat gedurende die aanvalle gepleeg is sedert 1991, volgens Agri SA se inligting.

8 GETAL 8 AANVALLE EN MOORDE OP PLASE EN KLEINHOEWES VANAF 1991 TOT DESEMBER Aanvalle Moorde Sedert 2003 was daar n afname in die aantal plaasaanvalle en moorde wat tydens die aanvalle gepleeg was. Die tendens het egter in 2006 n opwaartse neiging getoon met n toename in beide die aantal aanvalle en moorde wat voorgekom het. Die landelike misdaadprentjie in 2006 het ook bykans dieselfde tendense gevolg as in 2005, behalwe vir n redelike skerp toename in plaasaanvalle in die Noordwes provinsie. n Afname in moorde in Gauteng het voorgekom terwyl dit weer in Mpumalanga toegeneem het. Behalwe vir gewapende rowe wat hoog is, is die ander tipe misdade wat tydens plaasaanvalle

9 9 gepleeg word, relatief laag. Die grondhervormingsproses bring ook ernstige frustrasie wat lei tot spanning tussen eisers en grondeienaars. Wilde politieke beloftes en verklarings deur politici verhoog hierdie spanning wat tot verdere frustrasie en wrywing aanleiding gee. Dit lei daartoe dat betreding op boere se grond plaasvind, asook die diefstal van heinings wat hierdie konflik verhoog. Intimidasie wat moeilik polisieërbaar is, dra verder by tot die koste van misdaad. Die volgende dui as voorbeeld van die effek van intimidasie op landbouproduksie: In die Umvoti distrik is nagenoeg hektaar aan landbouproduksie onttrek; In die Kranskop distrik is nagenoeg hektaar onttrek weens misdaad en intimidasie. Die volgende landbousektore word gebruik as voorbeeld om die omvang en koste van misdaad teen die landbougemeenskap te illustreer. In n studie oor misdaad en geweld wat in 1996 deur die bosbousektor uitgevoer is, het respondente gemeld dat hulle alle nuwe uitbreidingsplanne uitstel as gevolg van die geweldsituasie in die land. Die uitstel van sodanige nuwe beleggingsplanne het n verlies aan nuwe werksgeleenthede beteken. Hierdie syfer verteenwoordig

10 10 ten minste 40% van die werkers wat op daardie stadium in die sektor in diens was. Die potensiële koste vir die bosbousektor weens misdaad in daardie tydperk het sowat R57,9 miljoen beloop. Veediefstal, in die veesektor, is sedert die begin van kommersiële landbou n groot probleem en bly steeds een van ons oudste en mees voortdurende probleme. Die uiteindelike effek van veediefstal moet oor die medium tot lang termyn gesien word. Gesien in die lig van die gemak waarmee kleinvee gesteel word, verklein al hoe meer en meer boere hul kuddes of verkoop in totaliteit hulle kleinvee. Dit is veral sigbaar rondom dorpe en groter sentra. In die Wasbank distrik het 3 boere hulle skaapboerdery tot niet gemaak en n verdere 3 het aangedui dat hulle hulle skaapkudde gaan verminder sodat hulle hulle kuddes meer kan beveilig. Alhoewel veediefstal nie `n direkte impak het op die gemeenskap nie, het dit definitief n impak op die totale ekonomie van Suid-Afrika, veral as mens in gedagte hou dat die lewende hawe sektor een van die sektore is wat die grootste bydraer is tot die bruto waarde van landbou produksie. Gedurende die periode 1 Oktober 2006 tot 31 Desember 2006, is beeste, skape en bokke gesteel. Gedurende die periode is daar 394 beeste en skape en bokke meer gesteel vir die ooreenstemmende periode in Die totale waarde van beeste wat gesteel is vir die periode beloop R124 miljoen en die

11 11 verlies aan skape en bokke beloop R24 miljoen. Om die werklike waarde per jaar te bepaal kan hierdie syfers met 4 verdubbel word. Die volgende is n aanduiding van die direkte effek wat die diefstal van vee op die landbou het: In die Underberg distrik is hektaar en in Queenstown n hektaar onttrek aan veeproduksie. So kan daar ook ander voorbeelde aangehaal word waar veeproduksie beëindig is weens die effek van misdaad daarop. Selfs opkomende boere vind dit moeilik om met veeproduksie voort te gaan weens die effek van veediefstal. In die geval kan daar verwys word na die Qwa-Qwa boere wat hulle veeboerdery moet staak weens die voortdurende diefstal van hulle vee. Dit is moeilik om die totale koste van veediefstal aan die ekonomie te bereken, aangesien dit nie net lewende hawe is wat gesteel word nie, maar ook die koste van salarisse van polisie beamptes sowel as plaaswerkers, asook die koste om die diere op te spoor en die oprigting van strukture om hulle veilig te hou, moet daarby ingereken word.

12 12 Die landbousensusopname soos deur Statistiek SA in 2002 gedoen is, het die volgende resultate opgelewer rakende die koste van misdaad vir die landbousektor: Diefstal van vee R483,6 miljoen; Diefstal van gereedskap, implemente en toebehore R204,8 miljoen. Toerusting soos spilpunte en die diefstal van elektriese kabels lei tot groot verliese vir die landbou. In die Mtubatuba distrik is besproeiingstoerusting ter waarde van R en in die Inkwaleni distrik ter waarde van R gesteel en vir skrootmateriaal verkoop. Hierdie syfers verteenwoordig enkele boere se verliese. Skade aan gebou en voertuie R99,5 miljoen. In die Camperdown distrik is n skuur met 4 trekkers afgebrand, waarvan die koste R beloop het. Boere ervaar ook verliese weens die afbrand van weiding wat weer addisionele koste meebring wanneer voer aangekoop moet word om diere te voer. Die steel van plaasprodukte beloop R443,7 miljoen en sluit hoofsaaklik in die verliese aan groen mielies, suikerriet en ander bederfbare produkte. Dit kan verwag word dat die koste van misdaad in 2007 meer sal wees as wat in die landbousensusopname van 2002 bevind is.

13 13 Die winsgewendheid van die landbousektor, en dus die boer, is reeds onder druk weens n verskeidenheid faktore. n Situasie wat uiteraard verder sal versleg weens die misdaad wat negatief op die sektor impakteer met die gepaardgaande materiële skade wat dit tot gevolg het en n verlies aan enterpreneurskap. DIE IMPAK VAN GEWELDSMISDAAD OP DIE INDIVIDU Volgens Dr Friedman, n deeltydse dosent aan die Universiteit van die Witwatersrand, sê sy "we are clearly a nation in trouble as we begin to get in touch with the research that is showing the long term detrimental effects of victimisation - not only on victims, but also on bystanders and ultimately on the whole society." Ek wil graag twee nagevolge en rimpeleffekte van hoe geweldsmisdade impakteer op die landbousektor, aanraak: i) Ekonomiese en mediese koste van geweldsmisdaad Trauma as gevolg van geweldsmisdaad soos moord, poging tot moord en gewapende roof het n negatiewe invloed op die ekonomiese volhoubaarheid van die landbou. Alhoewel daar nie onlangse statistiek in dié verband beskikbaar is nie, is n syfer van nagenoeg voltydse werknemers in die landbou waarskynlik

14 14 realisties. Dit impliseer dat n gemiddelde aantal werknemergesinne van nagenoeg 24 aan n individuele boer gekoppel kan word en verteenwoordig 118 afhanklikes. Hierbenewens maak die landbou noodwendig steeds in n groot mate van deeltydse werknemers gebruik. Die ekonomiese uitwerking van moorde en aanvalle sal van plaas- tot -plaas verskil, terwyl die uitwerking van trauma moeilik kwantifiseerbaar is. Die lewenstog van n beduidende aantal mense, benewens die boer en sy gesin, word egter deur hierdie tipes misdaad ontwrig. So byvoorbeeld word geraam dat indien n boer vermoor word, dit sowat 18 maande neem voordat die plaas weer op dieselfde vlakke as vóór die moord kan produseer. In Suid-Afrika kan meer as 16% van alle sterftes toegeskryf word aan trauma, wat aansienlik hoër is as die Wêreldgesondheidsorganisasie se globale syfer van 5,2%. Dit is dus duidelik dat die enorme omvang van misdaad verseker dat misdaad in Suid-Afrika buitengewoon duur is vir die gemeenskap en individue. Mediese rekeninge ná n plaasaanval kan soveel as R beloop. Die ekonomiese koste van misdaad vir die slagoffers kan ook die volgende insluit :

15 15 Produktiewe jare wat verlore gaan in die geval van slagoffers wat sterf of ernstig beseer is; Verlore werksdae; n Afname in produktiwiteit ná viktimisering as gevolg van post-traumatiese stres en n gebrek aan selfvertroue; Verlore werksdae weens die ondersoekbeampte se bedrywighede en hofverrigtinge; Verlore werksdae waar verlore en beskadigde eiendom vervang moet word asook die BTW koste betaalbaar; Versekeringspremies en betalings vir private sekuriteit; Verlore en beskadigde eiendom; Mediese uitgawes. Dit is belangrik om daarop te let dat, terwyl al hierdie faktore koste vir die individuele slagoffer impliseer, raak sommige ook die ekonomie deurdat dit n oordrag van inkomste van een persoon na n ander weerspieël. ii) Die fisiologiese gevolge van geweld Empiriese en kliniese navorsing toon dat die lyding van slagoffers nie beperk is tot fisiese en ekonomiese verlies nie maar dat fisiologiese trauma ook n belangrike faktor is. Op individuele vlak het navorsingstudies die

16 16 traumatiese stres wat slagoffers van misdaad ondervind uitgelig as een van die mees dramatiese en kommerwekkende bevindinge. Waar misdaad in die boeregemeenskap voorkom is dit nie slegs die gesinslede wat traumatiese stres ondervind nie, maar ook hul bure en die breër gemeenskap waar die slagoffer geboer het. WAT DOEN AGRI SA AAN DIE MISDAADPROBLEEM? Om n bydrae te maak tot n veiliger landelike omgewing, maak die Agri Securitas Trustfonds van Agri SA op n gereelde basis aanvullende finansiële bydraes tot die landbougemeenskap se beveiligingsinisiatiewe. In die opsig is meer as 70 projekte reeds ondersteun en sluit die volgende in: Die finansiering van trauma beradingswerkswinkels waar berading verskaf word aan slagoffers van plaasaanvalle en ook die opleiding van predikante, lede van die polisie en maatskaplike werkers om hulle in staat te stel om traumagevalle te kan hanteer; Vrystaat Landbou se inligtingsinsamelings inisiatief waar daar voorkomend opgetree word om plaasaanvalle te voorkom, en in die verband is daar reeds in die Vrystaat daarin geslaag om die afgelope 2 jaar meer as 100 plaasaanvalle te kon voorkom;

17 17 Die finansiering van goedgekeurde valhekke in samewerking met die polisie waartydens voertuigmonitering gedoen word; Die verskaffing van radio s en radionetwerke om noodkommunikasie te verbeter; Die finansiering van inligtingsbrosjures wat daarop ingestel is om beveiligingswenke aan die boeregemeenskap beskikbaar te stel oor hoe hulle hulle eie omgewing meer veiliger kan maak. AFSLUITING Die landbou, wat alle ekonomiese aktiwiteite insluit, van die verskaffing van boerdery-insette tot die boerdery en waardetoevoeging, bly n belangrike sektor in die Suid- Afrikaanse ekonomie. Dit verskaf voedsel en vesel om in twee van die basiese menslike behoeftes te voorsien en word die landbou as ruggraat beskou van groei en ontwikkeling in die landelike gebied. n Suksesvolle en stabiele landbousektor is afhanklik van n stabiele landelike omgewing en n stabiele landelike omgewing kan net bestaan indien dit vry is van geweldsmisdaad en algemene misdadigheid.

Rut: n Liefdes Verhaal

Rut: n Liefdes Verhaal Bybel vir Kinders bied aan Rut: n Liefdes Verhaal Geskryf deur: Edward Hughes Ge-illustreer: Janie Forest Aangepas deur: Lyn Doerksen Vertaal deur: Yvonne Kriel Vervaardig deur: Bible for Children www.m1914.org

More information

Uit Moerdijk se pen Man en Media

Uit Moerdijk se pen Man en Media MOERDIJK DIE MENS Agtergrond en familie geskiedenis Tweede Anglo Boere-oorlog Studiejare VROë LOOPBAAN Robertsons Deep Myn Johannesburg jare Kerkgeboue vir Suidafrika (1919) KERKGEBOUE VIR SUIDAFRIKA dit

More information

Tariewe

Tariewe Tariewe 2018 014 001 7014 marula.bookings@wisurf.co.za www.marulaoase.co.za INLIGTING 2018 Met aanvaarding van kwotasie is daar n 50% nie-terugbetaalbare deposito betaalbaar. Bewys van betaling moet groot

More information

-1- HOOFSTUK 1 INLEIDENDE ORIËNTERING

-1- HOOFSTUK 1 INLEIDENDE ORIËNTERING -1- HOOFSTUK 1 INLEIDENDE ORIËNTERING To create a classroom where all learners will thrive is a challenging task, but there is an island of opportunity in the sea of every difficulty. (Kruger & Adams,

More information

Die impak van bedingingsraadooreenkomste op kleinsakeondernemings binne die ingenieursbedryf

Die impak van bedingingsraadooreenkomste op kleinsakeondernemings binne die ingenieursbedryf Die impak van bedingingsraadooreenkomste op kleinsakeondernemings binne die ingenieursbedryf deur P C Payne BA, LLB Studentenommer: 20727755 Skripsie ingedien ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes

More information

HOOFSTUK 5 GEVOLGTREKKINGS EN AANBEVELINGS

HOOFSTUK 5 GEVOLGTREKKINGS EN AANBEVELINGS HOOFSTUK 5 GEVOLGTREKKINGS EN AANBEVELINGS 5.1 INLEIDING Met die navorsing is daar ondersoek ingestel na die effek van Gestaltspelterapie op die selfbeeld van die leergestremde leerder. In Hoofstuk 1 is

More information

MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Vodacom Group Ltd. 14 Februarie 2014

MENLYN. Week in oorsig Aandeel van die week Vodacom Group Ltd. 14 Februarie 2014 PSG Menlyn Building B Ground Level; 261 Lois Avenue, Newlands, Pretoria Tel: +27 (12) 368 1778 Fax: +27 (12) 368 1770 MENLYN Week in oorsig Aandeel van die week Vodacom Group Ltd 14 Februarie 2014 Disclaimer:

More information

GRAAD 11 NOVEMBER 2013 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1

GRAAD 11 NOVEMBER 2013 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1 NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2013 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1 PUNTE: 150 TYD: 3 uur Hierdie vraestel bestaan uit 9 bladsye. 2 INLIGTINGSTEGNOLOGIE V1 (NOVEMBER 2013) INSTRUKSIES EN INLIGTING

More information

Kritieke elemente in die opleiding van onderwysers in Opvoeding vir Vrede binne die konteks van uitkomsgebaseerde onderwys

Kritieke elemente in die opleiding van onderwysers in Opvoeding vir Vrede binne die konteks van uitkomsgebaseerde onderwys South African Journal of Education Copyright 2002 EASA Vol 22(3) 162 169 Kritieke elemente in die opleiding van onderwysers in Opvoeding vir Vrede binne die konteks van uitkomsgebaseerde onderwys A.E.

More information

BEKENDMAKING VAN MIVNIGS-STATUS: 'N GEVALLESTUDIE

BEKENDMAKING VAN MIVNIGS-STATUS: 'N GEVALLESTUDIE BEKENDMAKING VAN MIVNIGS-STATUS: 'N GEVALLESTUDIE deur PAUL1 RICHARDS BA (MW) (PU vir CHO) Manuskrip voorgele ter gedeeltelike nakoming van die vereistes vir die graad MAGISTER ARTIUM (MAATSKAPLIKE WERK)

More information

33 J.N. Visser. daar was onderbrekings gewees, wat hy tee gedrink het, en

33 J.N. Visser. daar was onderbrekings gewees, wat hy tee gedrink het, en 2010 33 J.N. Visser. daar was onderbrekings gewees, wat hy tee gedrink het, en waar hy geset het en koeldrank gedrink het, en gerook het. Ek sien. GEEN VERDERE VRAE DEUR PROF SMITH ADV HAASBRCEK ROEP:

More information

Grondwetlike waardes en sosio-ekonomiese regte met verwysing na die reg op sosiale sekerheid *

Grondwetlike waardes en sosio-ekonomiese regte met verwysing na die reg op sosiale sekerheid * Grondwetlike waardes en sosio-ekonomiese regte met verwysing na die reg op sosiale sekerheid * Linda Jansen van Rensburg Opsomming Artikel 27 van die Grondwet bepaal dat elkeen die reg het op toegang tot

More information

PERSPEKTIEWE OOR EFFEKTIWITEIT VIR POLISIERING: POLISIE-EENHEDE IN LOUIS TRICHARDT

PERSPEKTIEWE OOR EFFEKTIWITEIT VIR POLISIERING: POLISIE-EENHEDE IN LOUIS TRICHARDT PERSPEKTIEWE OOR EFFEKTIWITEIT VIR POLISIERING: POLISIE-EENHEDE IN LOUIS TRICHARDT JOHAN JANSE VAN VUUREN Werkstuk ingelewer ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes vir die graad van Magister in

More information

2 No.4 PROVINCIAL GAZETTE EXTRAORDINARY, 12 JANUARY 2011 IMPORTANT N01'ICE The Government Printing Works will not be held responsible for faxed docume

2 No.4 PROVINCIAL GAZETTE EXTRAORDINARY, 12 JANUARY 2011 IMPORTANT N01'ICE The Government Printing Works will not be held responsible for faxed docume T' _....,... rle..- ClLlV Llle..- ClLJVIIV="'r:. T~..... _... "' JIoI U I e. IV L2 LA JIoI U I I: IV L2 ::::::::::::::::: :: :::::: : "" f:ll.','::.:~ Il:I,II~I:I:l:~::j;::::::::::::::r:: i:: :tr:::ti~,

More information

Nuwe minimum loon bedryg die gans wat die goue eiers lê

Nuwe minimum loon bedryg die gans wat die goue eiers lê Nuwe minimum loon bedryg die gans wat die goue eiers lê Dr. Daan Louw, Departement Landbou Ekonomie, Universiteit van Stellenbosch en Dirtekteur van Optimal Agricultural Business Systems (OABS) Hoekom

More information

HOOFSTUK 1. Aankooprisikobestuur: oriёntering, probleemstelling, navorsingsmetodologie, doel en struktuur van die studie. Bladsy

HOOFSTUK 1. Aankooprisikobestuur: oriёntering, probleemstelling, navorsingsmetodologie, doel en struktuur van die studie. Bladsy 1 HOOFSTUK 1 Aankooprisikobestuur: oriёntering, probleemstelling, navorsingsmetodologie, doel en struktuur van die studie Bladsy 1.1 Inleidende oriëntering... 2 1.2 Probleemstelling... 8 1.3 Doel van die

More information

INGENIEURS-EN TEGNOLOGIEBESTUUR: NOODSAAKLIKE KUNDIGHEID VIR INNOVERENDE NYWERHEDE

INGENIEURS-EN TEGNOLOGIEBESTUUR: NOODSAAKLIKE KUNDIGHEID VIR INNOVERENDE NYWERHEDE INGENIEURS-EN TEGNOLOGIEBESTUUR: NOODSAAKLIKE KUNDIGHEID VIR INNOVERENDE NYWERHEDE Prof Marthinus W Pretorius Departement Ingenieurs-en Tegnologiebestuur Professorale intreerede gelewer op 15 Mei 2001

More information

Provincial Gazette Extraordinary Buitengewone Provinsiale Koerant

Provincial Gazette Extraordinary Buitengewone Provinsiale Koerant THE PROVINCE OF GAUTENG G A U T E N G PROVINCIAL GOVERNMENT UNITY IN DIVERSITY DIE PROVINSIE GAUTENG Provincial Gazette Extraordinary Buitengewone Provinsiale Koerant Vol. 21 PRETORIA, 12 FEBRUARY FEBRUARIE

More information

Universiteit van Pretoria

Universiteit van Pretoria Universiteit van Pretoria BEDRYFSINGENIEURSWESE: GELEENTHEDE EN UITDAGINGS VIR DIE TOEKOMS PROF. P.S. KRUGER BEDRYFSINGENIEURSWESE: GELEENTHEDE EN UITDAGINGS VIR DIE TOEKOMS PROF. P.S. KRUGER Intreerede

More information

Nienakoming van die voorgeskrewe prosedures na indiening van n direksiebesluit om met ondernemingsredding te begin: Is

Nienakoming van die voorgeskrewe prosedures na indiening van n direksiebesluit om met ondernemingsredding te begin: Is Nienakoming van die voorgeskrewe prosedures na indiening van n direksiebesluit om met ondernemingsredding te begin: Is Panamo Properties (Pty) Ltd v Nel die (regte) antwoord? Anneli Loubser Anneli Loubser,

More information

Regsrekeningkunde-opleiding van prokureurs in Suid-Afrika: Enkele empiriese bevindings

Regsrekeningkunde-opleiding van prokureurs in Suid-Afrika: Enkele empiriese bevindings 2001 Tydskrif vir Regswetenskap 26(2): 52-66 Kronieke / Chronicles Regsrekeningkunde-opleiding van prokureurs in Suid-Afrika: Enkele empiriese bevindings 1. Inleiding en probleemstelling Die vierjarige

More information

"FASCINATION WOOD" Welcome to the 8 th WOOD CONFERENCE PROGRAM. holzbau. Thursday, 15 th February 2018 at CTICC, Cape Town

FASCINATION WOOD Welcome to the 8 th WOOD CONFERENCE PROGRAM. holzbau. Thursday, 15 th February 2018 at CTICC, Cape Town www.woodconference.co.za holzbau Thursday, 15 th February 2018 at CTICC, Cape Town Welcome to the 8 th WOOD CONFERENCE WOOD Conference the knowledge platform for architects, engineers, quantity surveyors

More information

LUG VAARTSKEDULERING MET BEHULP VAN INTELLIGENTE AGENTE. deur JOSEF JACOBUS LANGERMAN VERHANDELING

LUG VAARTSKEDULERING MET BEHULP VAN INTELLIGENTE AGENTE. deur JOSEF JACOBUS LANGERMAN VERHANDELING LUG VAARTSKEDULERING MET BEHULP VAN INTELLIGENTE AGENTE deur JOSEF JACOBUS LANGERMAN VERHANDELING voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER IN DIE NATUURWETENSKAPPE in REKENAARWETENSKAP

More information

n Ondersoek na die rol van erkenning van deugde van leerders in die vestiging van n demokratiese, multikulturele

n Ondersoek na die rol van erkenning van deugde van leerders in die vestiging van n demokratiese, multikulturele n Ondersoek na die rol van erkenning van deugde van leerders in die vestiging van n demokratiese, multikulturele samelewing Mariana van Zyl Tesis ingelewer ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes

More information

DIE REGTE VAN KINDERS UIT HOOFDE VAN ARTIKELS 26 EN 28 VAN DIE GRONDWET

DIE REGTE VAN KINDERS UIT HOOFDE VAN ARTIKELS 26 EN 28 VAN DIE GRONDWET DIE REGTE VAN KINDERS UIT HOOFDE VAN ARTIKELS 26 EN 28 VAN DIE GRONDWET Skripsie ter gedeeltelike voldoening am die vereistes van die graad LLB aan die PU vir CHO N Oberholzer HRR 43 1 Studieleier: Dr

More information

Nasionale Werkswinkel 7-11 Junie 2015 Kaapstad, Suid Afrika

Nasionale Werkswinkel 7-11 Junie 2015 Kaapstad, Suid Afrika DEVELOPMENT TRUST Nasionale Werkswinkel 7-11 Junie 2015 Kaapstad, Suid Afrika VOL. 24 JUNIE 2015 MASIFUNDISE D E V E L O P M E N T T R U S T FishersNet Uitgegee deur: Coastal Links and Masifundise Development

More information

Die verbetering van onderrig en leer met behulp van die Grootgroepstrategie in die opleiding van Grondslagfase-onderwysers

Die verbetering van onderrig en leer met behulp van die Grootgroepstrategie in die opleiding van Grondslagfase-onderwysers Die verbetering van onderrig en leer met behulp van die Grootgroepstrategie in die opleiding van Grondslagfase-onderwysers Wikus Geyer (LP), Aninda Venter & Ona Janse van Rensburg Fakulteit Opvoedingswetenskappe,

More information

Die toerismebedryf is hard hierdeur getref, selfs voordat die eerste fluitjie geblaas het.

Die toerismebedryf is hard hierdeur getref, selfs voordat die eerste fluitjie geblaas het. Ons het reeds gewen 2010 05 30 17:27 Johan Fourie Grafika: Jaco Grobbelaar Toe Match, die amptelike agentskap wat verblyf namens Fifa hanteer, middel April 300 000 kamers terug op die mark geplaas het,

More information

HOOFSTUK IV. ===~==============~= Kort voor en met die diensaanvaarding van Burgers was

HOOFSTUK IV. ===~==============~= Kort voor en met die diensaanvaarding van Burgers was HOOFSTUK IV. ===~==============~= STAATSONDERSTE~DE ONDERiJYS ONDER I?_URGERS, 1872-1877. 1. Behoefte aan v~~~jng~ Kort voor en met die diensaanvaarding van Burgers was die beheer V9.n die onderwys nog

More information

n Geïntegreerde benadering om huisbraak in n mikro-omgewing in Pretoria te ontleed: die kwesbaarheid van wonings

n Geïntegreerde benadering om huisbraak in n mikro-omgewing in Pretoria te ontleed: die kwesbaarheid van wonings n Geïntegreerde benadering om huisbraak in n mikro-omgewing in Pretoria te ontleed: die kwesbaarheid van wonings BASJAN VAN ZYL &RONELLE PRETORIUS Departement Maatskaplike Werk en Kriminologie, Universiteit

More information

IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA. (Noord Kaapse Afdeling KOMMISSARIS: SUID AFRIKAANSE INKOMSTEDIENS U I T S P R A A K

IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA. (Noord Kaapse Afdeling KOMMISSARIS: SUID AFRIKAANSE INKOMSTEDIENS U I T S P R A A K Verslagwaardig: Ja/Nee Sirkuleer aan Regters: Ja/Nee Sirkuleer aan Landdroste: Ja/Nee IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (Noord Kaapse Afdeling DATUM GELEWER: 19 10 2001 KIMBERLEY SAAKNOMMER: CA&R 141/2000

More information

OFFICIAL GAZETTE. AG.Goewermentskennisgewing. AG. Government Notice VAN SUIDWES-AFRIKA UITGAWE OP GESAG EXTRAORDINARY OF SOUTH WEST AFRICA

OFFICIAL GAZETTE. AG.Goewermentskennisgewing. AG. Government Notice VAN SUIDWES-AFRIKA UITGAWE OP GESAG EXTRAORDINARY OF SOUTH WEST AFRICA PUBLISHED BY AUTHORITY OFFICIAL GAZETTE EXTRAORDINARY OF SOUTH WEST AFRICA BUITENGEWONE OFFISIELE KOERANT VAN SUIDWES-AFRIKA UITGAWE OP GESAG R0,30 Wednesday I November 1989 WINDHOEK Woensdag I November

More information

Brandmure, rookverklikkers, brandblussers, nooduitgange is almal kwessies. Wat doen die administrasie hieroor? Prof Russel Botman (Rektor en

Brandmure, rookverklikkers, brandblussers, nooduitgange is almal kwessies. Wat doen die administrasie hieroor? Prof Russel Botman (Rektor en 1 Gesprek met personeellede van die Wilcocksgebou 1-2 nm, 10 Februarie 2011, Fismersaal Opmerkings deur prof Russel Botman, rektor en visekanselier, Universiteit Stellenbosch, gevolg deur n vraag-enantwoordsessie

More information

Voor 1652 Vakhistorici se interpretasies van die vroeë Suid- Afrikaanse geskiedenis

Voor 1652 Vakhistorici se interpretasies van die vroeë Suid- Afrikaanse geskiedenis Voor 1652 Vakhistorici se interpretasies Voor 1652 Vakhistorici se interpretasies van die vroeë Suid- Afrikaanse geskiedenis Pieter de Klerk Skool vir Basiese Wetenskappe Noordwes-Universiteit (Vaaldriehoekkampus)

More information

Bestuur van Verandering. Hoofstuk2 HOOFSTUK2 BESTUUR VAN VERANDERING 2.1 INLEIDING

Bestuur van Verandering. Hoofstuk2 HOOFSTUK2 BESTUUR VAN VERANDERING 2.1 INLEIDING 2 HOOFSTUK2 BESTUUR VAN VERANDERING 2.1 INLEIDING Sedert die middel negentigerjare word die skoolhoof met toenemende verandering op verskeie gebiede gekonfronteer. Onverwagte veranderinge in onder meer

More information

BOOK REVIEW BOEKBESPREKING

BOOK REVIEW BOEKBESPREKING ACTA CLASSICA XXXVI {1993} 151-153 ISSN 0065-11.11 BOOK REVIEW BOEKBESPREKING ARISTOTELES POETIKA, VERTALING EN UITLEG VAN BETEKENIS deur E.L. de Kock en L. eilliers, Perskor, Johannesburg, 1991 Met hierdie

More information

BENADERINGS TOT SOSIALE REKENINGKUNDE

BENADERINGS TOT SOSIALE REKENINGKUNDE BENADERINGS TOT SOSIALE REKENINGKUNDE D.S. Lubbe Dept. Rekeningkunde en hoof van die Gencor Navorsingseenheid vir Ouditkunde Universiteit van die Oranje-Vrystaat BLOEMFONTEIN en Q. Vorster Skool vir Rekenmeestersopleiding

More information

TRADISIONELE LEIERS: ERKENNING EN DIE PAD VORENTOE ISSN VOLUME 1 No 1

TRADISIONELE LEIERS: ERKENNING EN DIE PAD VORENTOE ISSN VOLUME 1 No 1 TRADISIONELE LEIERS: ERKENNING EN DIE PAD VORENTOE ISSN 1727-3781 1998 VOLUME 1 No 1 TRADISIONELE LEIERS: ERKENNING EN DIE PAD VORENTOE TE Scheepers en W du Plessis 1 Inleiding Amptelike grondwetlike erkenning

More information

- Die DVD s: Our Created Solar System DVD en Our

- Die DVD s: Our Created Solar System DVD en Our Kyk ook: - Die DVD s: Our Created Solar System DVD en Our Created Stars and Galaxies DVD - Skepping & Evolusie Onversoenbaar!, Hennie Mouton, Hoofstuk 4, Die uniekheid van die aarde - Ons is in die middel

More information

(OOS KAAPSE AFDELING) Saak no: 3593/06 MEC, DEPARTMENT OF HEALTH, EASTERN CAPE THE MEDICAL SUPERINTENDENT, DORA NGINZA HOSPITAL UITSPRAAK

(OOS KAAPSE AFDELING) Saak no: 3593/06 MEC, DEPARTMENT OF HEALTH, EASTERN CAPE THE MEDICAL SUPERINTENDENT, DORA NGINZA HOSPITAL UITSPRAAK IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (OOS KAAPSE AFDELING) Saak no: 3593/06 MEAGAN HERTRICIA PRINGLE and MEC, DEPARTMENT OF HEALTH, EASTERN CAPE THE MEDICAL SUPERINTENDENT, DORA NGINZA HOSPITAL UITSPRAAK

More information

1. BEGRIPSOMSKRYWINGS EN ORIENTASIE

1. BEGRIPSOMSKRYWINGS EN ORIENTASIE 1. BEGRIPSOMSKRYWINGS EN ORIENTASIE Vroue het tot ongeveer 3000 v.c. aan die hoof van die huishouding gestaan. Hierdie matriargale sisteem is gekenmerk deur 'n egalit ~re sosiale stand waarbinne mans en

More information

'N VERGEL YKENDE STUDIE VAN ENKELE ASPEKTE VAN DIE ONDERWYSSTELSELS VAN SUID-AFRIKA EN SUID-KOREA. deur ANNA MARYNA METSELAAR

'N VERGEL YKENDE STUDIE VAN ENKELE ASPEKTE VAN DIE ONDERWYSSTELSELS VAN SUID-AFRIKA EN SUID-KOREA. deur ANNA MARYNA METSELAAR 'N VERGEL YKENDE STUDIE VAN ENKELE ASPEKTE VAN DIE ONDERWYSSTELSELS VAN SUID-AFRIKA EN SUID-KOREA deur ANNA MARYNA METSELAAR voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER EDUCATIONIS

More information

Pro~inci~l" Gazette Extraordinary

Pro~inci~l Gazette Extraordinary Pro~inci~l" Gazette Extraordinary Buiteri"g~Wone Proviilsiclle Koerant Selling price Verkoopprys: R2,50 Other countries Buitelands: R3,25 Vol. 10 AUGUST PRETORIA, 4 AUGUSTUS 2004 No. 314 We all have the

More information

Skool vir Toegepaste Geesteswetenskappe Universiteit van KwaZulu-Natal E-pos:

Skool vir Toegepaste Geesteswetenskappe Universiteit van KwaZulu-Natal E-pos: 608 n Vergelyking van polisiekultuurhoudings van mans en vrouens in die Suid-Afrikaanse Polisiediens oor n tien jaar tydperk A comparison of police culture attitudes of men and women in the South African

More information

Ekonomiese en Bestuurswetenskappe Graad 7. By: Siyavula Uploaders

Ekonomiese en Bestuurswetenskappe Graad 7. By: Siyavula Uploaders Ekonomiese en Bestuurswetenskappe Graad 7 By: Siyavula Uploaders Ekonomiese en Bestuurswetenskappe Graad 7 By: Siyavula Uploaders Online: < http://cnx.org/content/col11024/1.1/ > C O N N E X I O N S Rice

More information

Social Work/Maatskaplike Werk Vol 52 No 2; Issue 8

Social Work/Maatskaplike Werk Vol 52 No 2; Issue 8 Social Work/Maatskaplike Werk Vol 52 No 2; Issue 8 http://socialwork.journals.ac.za/pub doi:http://dx.doi.org/10.15270/52-2-505 PRAKTYKOPLEIERS SE PERSEPSIES VAN MAATSKAPLIKEWERK-PRAKTYKOPLEIDING... Nadia

More information

MOTIVERINGSPLAN GEBARE-BOERE

MOTIVERINGSPLAN GEBARE-BOERE D E A F A G R I Blindness seperate people from things, but deafness seperate people from people. Hellen Keller MOTIVERINGSPLAN GEBARE-BOERE (CC number: 2010/015618/07) DEAF AGRI As Landbou nie toeganklik

More information

Grondwetlike waardes, openbare administrasie en die reg op toegang tot omgewingsinligting

Grondwetlike waardes, openbare administrasie en die reg op toegang tot omgewingsinligting Grondwetlike waardes, openbare administrasie en die reg op toegang tot omgewingsinligting Anél Ferreira-Snyman Departement Jurisprudensie Fakulteit Regte Unisa PRETORIA E-pos: ferremp@unisa.ac.za Willemien

More information

'n Idee vir 'n besigheid

'n Idee vir 'n besigheid OpenStax-CNX module: m25231 1 'n Idee vir 'n besigheid Siyavula Uploaders This work is produced by OpenStax-CNX and licensed under the Creative Commons Attribution License 3.0 1 EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE

More information

n Vergelyking van die oorgrens-insolvensiewetgewing van Suid-Afrika met die van die Verenigde State van Amerika

n Vergelyking van die oorgrens-insolvensiewetgewing van Suid-Afrika met die van die Verenigde State van Amerika n Vergelyking van die oorgrens-insolvensiewetgewing van Suid-Afrika met die van die Verenigde State van Amerika Mini-skripsie ter gedeeltelike voltooiing van die vereistes vir die graad Magister Legum

More information

2 PROVINCIAL NOTICES 99 Removal of Restrictions Act, 1967 (Act No. 84 of 1967): Bloemfontein (Bainsvlei): Rezoning Pertaining to Portions 5 (of 1), 6

2 PROVINCIAL NOTICES 99 Removal of Restrictions Act, 1967 (Act No. 84 of 1967): Bloemfontein (Bainsvlei): Rezoning Pertaining to Portions 5 (of 1), 6 Provincial Gazette Free State Province Provinsiale Koerant Provinsie Vrystaat Published by Authority Uitgegee op Gesag NO. 118 FRIDAY, 13 NOVEMBER 2015 NO. 118 VRYDAG, 13 NOVEMBER 2015 PROCLAMATIONS 18

More information

My Tracer GPS Voertuig Volg Sisteem Geoutomatiseerde Elektroniese Logboek SAIAS ABSA, ATKV Cross Country Ons Leuse

My Tracer GPS Voertuig Volg Sisteem Geoutomatiseerde Elektroniese Logboek SAIAS ABSA, ATKV Cross Country Ons Leuse SMS Fleet (Pty) Ltd Maatskappy in privaat besit gestig in 2006 Ons produk My Tracer is n lokaal ontwikkelde, briljante, internet gedrewe GPS Voertuig Volg Sisteem met n volledige Geoutomatiseerde Elektroniese

More information

Scientia Militaria, South African Journal of Military Studies, Vol 29,

Scientia Militaria, South African Journal of Military Studies, Vol 29, Die Vraagstuk van Misleiding, Verrassing en Vertolking van nformasie in Oorlog, met Spesifieke Verwysing na die rol wat dit in Egipte se Aanval op srael op 6 Oktober 1973 gespeel het A.J. ESTERHUYSE Dosent.

More information

2 Province of the Western Cape: Provincial Gazette Extraordinary June 2017 SWARTLAND MUNICIPALITY CREDIT CONTROL AND DEBT COLLECTION BY-LAW Und

2 Province of the Western Cape: Provincial Gazette Extraordinary June 2017 SWARTLAND MUNICIPALITY CREDIT CONTROL AND DEBT COLLECTION BY-LAW Und 7778 7778 Friday, 2 June 2017 Vrydag, 2 Junie 2017 Registered at the Post Offıce as a Newspaper As n Nuusblad by die Poskantoor Geregistreer CONTENTS (*Copies are obtainable at Room M21, Provincial Legislature

More information

Die geskiedenis van Afrikanerbetrokkenheid in die Rhodesiese tabakbedryf ( )

Die geskiedenis van Afrikanerbetrokkenheid in die Rhodesiese tabakbedryf ( ) Historia 56, 2, November 2011, pp 43 58 Inleiding Die geskiedenis van Afrikanerbetrokkenheid in die Rhodesiese tabakbedryf (1890-1980) Gustav Hendrich In die ekonomiese geskiedenis van Rhodesië (vandag

More information

APOCRYPHA VAN DIE KING JAMES BYBEL 1611 GEBED van AZARIAH & amp; LIED van die drie Jode. Gebed van Azariah en die lied van die drie Jode

APOCRYPHA VAN DIE KING JAMES BYBEL 1611 GEBED van AZARIAH & amp; LIED van die drie Jode. Gebed van Azariah en die lied van die drie Jode APOCRYPHA VAN DIE KING JAMES BYBEL 1611 GEBED van AZARIAH & amp; LIED van die drie Jode www.scriptural-truth.com Gebed van Azariah en die lied van die drie Jode Die gebed van Azariah {1:1} en hulle loop

More information

Reproduced by Sabinet Online in terms of Government Printer s Copyright Authority No dated 02 February $taatsftoerant

Reproduced by Sabinet Online in terms of Government Printer s Copyright Authority No dated 02 February $taatsftoerant EXTRAORDINARY BUITENGEWONE THE UNION OF SOUTH AFRICA $taatsftoerant VAN DIE UNlit VAN SUID-AFRIKA VOL._ oxxvm.) PRICE Gd. CAPE TOWN, 1ST MAY, 1942. KAAPSTAD, 1 MEl 1942. PRYS 6d. [No. 8050. OFFICE OF THE

More information

Die morele genesing van die Suid-Afrikaanse samelewing: Die bydrae van die Afrikaanse kerke

Die morele genesing van die Suid-Afrikaanse samelewing: Die bydrae van die Afrikaanse kerke Die morele genesing van die Suid-Afrikaanse samelewing: Die bydrae van die Afrikaanse kerke Etienne de Villiers Departement Dogmatiek en Christelike Etiek Universiteit van Pretoria Abstract The moral healing

More information

Beleid oor Botsing van Belange

Beleid oor Botsing van Belange Beleid oor Botsing van Belange Verwysingsnommer Verantwoordelike uitvoerende bestuurders Beleidseienaars Verantwoordelike afdeling Status Goedgekeur deur 2P/2.4.2.3 Adjunkvisekanselier: Navorsing, Innovasie

More information

IN DIE HOOGGEBEGSHOF VAN SUID-AFRIKA. (APPèLAFDELING) CORBETT, HR, E M GROSSKOPF, VIVIER, KUMLEBEN et EKSTEEN

IN DIE HOOGGEBEGSHOF VAN SUID-AFRIKA. (APPèLAFDELING) CORBETT, HR, E M GROSSKOPF, VIVIER, KUMLEBEN et EKSTEEN IN DIE HOOGGEBEGSHOF VAN SUID-AFRIKA (APPèLAFDELING) In die saak tussen: MARTHINUS FERDINAND VAN STADEN Appellant en WILLEM HENDRIK FOURIE, Respondent CORAM: CORBETT, HR, E M GROSSKOPF, VIVIER, KUMLEBEN

More information

RELEVANTE GESKIEDENISONDERRIG IN AFGELEE GEBIEDE: ENKELE ONDERRIGSTRATEGIEE VIR DIE INTERMEDIERE SKOOLFASE CLARENCE VERNON VISAGIE

RELEVANTE GESKIEDENISONDERRIG IN AFGELEE GEBIEDE: ENKELE ONDERRIGSTRATEGIEE VIR DIE INTERMEDIERE SKOOLFASE CLARENCE VERNON VISAGIE RELEVANTE GESKIEDENISONDERRIG IN AFGELEE GEBIEDE: ENKELE ONDERRIGSTRATEGIEE VIR DIE INTERMEDIERE SKOOLFASE deur CLARENCE VERNON VISAGIE voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER

More information

In uitvoering van n ooreenkoms bereik by die Reël 37 samespreking is. aan die begin van hierdie verhoor beveel dat die quantum van eiser se

In uitvoering van n ooreenkoms bereik by die Reël 37 samespreking is. aan die begin van hierdie verhoor beveel dat die quantum van eiser se IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID AFRIKA (ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING) In die saak tussen: Saak Nr. 3134/2002 NEWCASTLE KINGS HOTEL (EDMS) BPK SPOT ON AIR Eerste Eiser Tweede Eiser en SAFCAM (EDMS)

More information

KONSTITUSIONELE ONTWIKKELINGE IN DIE TRANSKEI*

KONSTITUSIONELE ONTWIKKELINGE IN DIE TRANSKEI* KONSTITUSIONELE ONTWIKKELINGE IN DIE TRANSKEI* INLEIDIMG: tlf'einene henm erke Hoewel die Transkei met n oppervlakte van 16,000 vk. myl, die grootste aaneengeslote Banloeblok in Suid-Afrika is, is dit

More information

UITDAGINGS VIR DIE AFRIKAANSE HISTORIKUS. Universiteit van Pretoria

UITDAGINGS VIR DIE AFRIKAANSE HISTORIKUS. Universiteit van Pretoria UITDAGINGS VIR DIE AFRIKAANSE HISTORIKUS Universiteit van Pretoria UITDAGINGS AFRIKAANSE VIR DIE HISTORIKUS Intreerede gelewer op 23 April 1987by die aanvaarding van die Professoraat en Hoofskap van die

More information

Dagsê al die belangstellendes in die geskiedenis van ou Pretoria,

Dagsê al die belangstellendes in die geskiedenis van ou Pretoria, Oktober 2008 Dagsê al die belangstellendes in die geskiedenis van ou Pretoria, Dankie aan almal wat verlede maand ge-antwoord het. Dit gee my sommer nuwe moed om weer met die brief aan te gaan. Dit is

More information

KULTUUREIE-ONDERWYS: 'N ONDERWYSREGTELIKE PERSPEKTIEF

KULTUUREIE-ONDERWYS: 'N ONDERWYSREGTELIKE PERSPEKTIEF KULTUUREIE-ONDERWYS: 'N ONDERWYSREGTELIKE PERSPEKTIEF Anna-Magri eta de Wet B.Com., B.Ed., H.O.D. Potchefstroom 2002 KULTUUREIE-ONDERWYS: 'N ONDERWYSREGTELIKE PERSPEKTIEF Anna-Magrieta de Wet B.Com., B.Ed.,

More information

THE INFLUENCE OF THE SOUTH AFRICAN SCHOOLS ACT (1996) ON DISCIPLINE IN INTERMEDIATE SCHOOLS IN THE NAMAQUA DISTRICT OF THE NORTHERN CAPE PROVINCE

THE INFLUENCE OF THE SOUTH AFRICAN SCHOOLS ACT (1996) ON DISCIPLINE IN INTERMEDIATE SCHOOLS IN THE NAMAQUA DISTRICT OF THE NORTHERN CAPE PROVINCE THE INFLUENCE OF THE SOUTH AFRICAN SCHOOLS ACT (1996) ON DISCIPLINE IN INTERMEDIATE SCHOOLS IN THE NAMAQUA DISTRICT OF THE NORTHERN CAPE PROVINCE by LUKAS GEORGE HOORN submitted in partial fulfilment of

More information

Pad Saam DIE. Plant n Boom. Johne se siekte Verwagte reënvaltoestande. Besproeiing. Besproeiingsbylaag binne. Koraalbome (Erythrina lysistemon)

Pad Saam DIE. Plant n Boom. Johne se siekte Verwagte reënvaltoestande. Besproeiing. Besproeiingsbylaag binne. Koraalbome (Erythrina lysistemon) DIE Pad Saam GRATIS Uitgawe 33 Oktober November 2015 Besproeiingsbylaag binne Besproeiing met DIE PAD SAAM www.vkb.co.za www.ntk.co.za vir die LIEFDE van die LAND Johne se siekte Verwagte reënvaltoestande

More information

Eerste pogings tot definiering van klimaat en kultuur vanuit die algemene organisasieteorie het nie 'n onderskeid getref tussen die begrippe

Eerste pogings tot definiering van klimaat en kultuur vanuit die algemene organisasieteorie het nie 'n onderskeid getref tussen die begrippe HOOFSTUK 1 1. ORieNTERING 1. 1. INLEIDING In hierdie hoofstuk word gekyk na die probleem wat aanleiding tot die navorsing gegee het. Daarna word die doel met die navorsing en die metodes wat gebruik is

More information

N GESTALTPERSPEKTIEF OP DIE BELEWING VAN WELSTAND BY LAERSKOOLONDERWYSERS: VERKENNENDE STUDIE. deur ILZE DU PLESSIS

N GESTALTPERSPEKTIEF OP DIE BELEWING VAN WELSTAND BY LAERSKOOLONDERWYSERS: VERKENNENDE STUDIE. deur ILZE DU PLESSIS N GESTALTPERSPEKTIEF OP DIE BELEWING VAN WELSTAND BY LAERSKOOLONDERWYSERS: VERKENNENDE STUDIE deur ILZE DU PLESSIS Voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER DIACONIOLOGIAE

More information

DEUR RETHA MARTJIE DU TOIT TER VERVULLING VAN DIE VEREISTES VIR DIE GRAAD MAGISTER EDUCATIONIS

DEUR RETHA MARTJIE DU TOIT TER VERVULLING VAN DIE VEREISTES VIR DIE GRAAD MAGISTER EDUCATIONIS BEMAGTIGING V AN OVERS EN OPVOEDERS IN SELFBESTURENDE SKOLE IN SUID-AFRIKA DEUR RETHA MARTJIE DU TOIT TER VERVULLING VAN DIE VEREISTES VIR DIE GRAAD MAGISTER EDUCATIONIS IN DIE DEPARTEMENT ONDERWYSBESTUUR

More information

DEURLOPENDE FORMATIEWE ASSESSERING IN SKRIFTELIKE STELWERK IN GRAAD 5: N AKSIENAVORSINGSPROJEK

DEURLOPENDE FORMATIEWE ASSESSERING IN SKRIFTELIKE STELWERK IN GRAAD 5: N AKSIENAVORSINGSPROJEK DEURLOPENDE FORMATIEWE ASSESSERING IN SKRIFTELIKE STELWERK IN GRAAD 5: N AKSIENAVORSINGSPROJEK MINI-TESIS TER GEDEELTELIKE VERVULLING VAN DIE VEREISTES VIR DIE GRAAD MAGISTER EDUCATIONIS IN DIE FAKULTEIT

More information

n Ongelyke Oes: Die Franse Hugenote en die vroeë Kaapse wynbedryf 1

n Ongelyke Oes: Die Franse Hugenote en die vroeë Kaapse wynbedryf 1 332 n Ongelyke Oes: Die Franse Hugenote en die vroeë Kaapse wynbedryf 1 An Unequal Harvest: The French Huguenots and early Cape wine-making JOHAN FOURIE EN DIETER VON FINTEL Departement Ekonomie, Stellenbosch

More information

SA se Samaritane. Gift of the Givers reik wêreldwyd uit EKSKLUSIEF

SA se Samaritane. Gift of the Givers reik wêreldwyd uit EKSKLUSIEF EKSKLUSIEF SA se Samaritane Gift of the Givers reik wêreldwyd uit Gift of the Givers verleen daagliks hulp aan duisende mense hier in Suid-Afrika waar die organisasie se wortels lê, maar ook regoor die

More information

VRYSTAATSE HOË HOF, BLOEMFONTEIN REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA. K MPHURWANA t.b.v. SC MPHURWANA

VRYSTAATSE HOË HOF, BLOEMFONTEIN REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA. K MPHURWANA t.b.v. SC MPHURWANA VRYSTAATSE HOË HOF, BLOEMFONTEIN REPUBLIEK VAN SUID-AFRIKA Saaknommer: 7548/2008 In die saak tussen:- K MPHURWANA t.b.v. SC MPHURWANA Eiseres en PADONGELUKKEFONDS Verweerder UITSPRAAK DEUR: KRUGER, R AANGEHOOR

More information

ʼn Ondersoek na entrepreneuriese oriëntering by geselekteerde openbare skole in Gauteng. J.H Malan

ʼn Ondersoek na entrepreneuriese oriëntering by geselekteerde openbare skole in Gauteng. J.H Malan ʼn Ondersoek na entrepreneuriese oriëntering by geselekteerde openbare skole in Gauteng J.H Malan Skripsie voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die Magister in Bedryfsadministrasie

More information

DIE HOUDING VAN SKOOLVERLATERS TEENOOR VERPLEGING

DIE HOUDING VAN SKOOLVERLATERS TEENOOR VERPLEGING DIE HOUDING VAN SKOOLVERLATERS TEENOOR VERPLEGING MARGIE BEUKES Senior Lektriese: Departement Verpleegkunde: UNISA SUMMARY While there is an ever-increasing demand for nurses, fewer young women are prepared

More information

Poësie Performances: n Ondersoek na die moontlikhede vir poësie performance

Poësie Performances: n Ondersoek na die moontlikhede vir poësie performance Poësie Performances: n Ondersoek na die moontlikhede vir poësie performance deur Marí Borstlap Tesis ingelewer ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes vir die graad MAGISTER IN DRAMA in die Fakulteit

More information

Chemiese wapens in Suid-Afrika: die gifgasfabrieke by Klipfontein en Firgrove,

Chemiese wapens in Suid-Afrika: die gifgasfabrieke by Klipfontein en Firgrove, Chemiese wapens in Suid-Afrika: die gifgasfabrieke by Klipfontein en Firgrove, 1940-1945 ABEL ESTERHUYSE Inleiding Die onlangse hofsaak van dr Wouter Basson en die oorlog in Irak het chemiese wapens wee

More information

N ONTWIKKELINGSPERSPEKTIEF VAN VAKLEERLINGSKAPPE IN SUID- AFRIKA: IMPLIKASIES VIR DIE ONDERWYSSTELSEL. deur. John Lodewyk von Landsberg

N ONTWIKKELINGSPERSPEKTIEF VAN VAKLEERLINGSKAPPE IN SUID- AFRIKA: IMPLIKASIES VIR DIE ONDERWYSSTELSEL. deur. John Lodewyk von Landsberg N ONTWIKKELINGSPERSPEKTIEF VAN VAKLEERLINGSKAPPE IN SUID- AFRIKA: IMPLIKASIES VIR DIE ONDERWYSSTELSEL deur John Lodewyk von Landsberg Voorgelê luidens die vereistes vir die graad MAGISTER EDUCATIONIS in

More information

FASILITERING VAN LEER IN KOMMUNIKATIEWE T 2 -AFRIKAANST AALONDERRIG

FASILITERING VAN LEER IN KOMMUNIKATIEWE T 2 -AFRIKAANST AALONDERRIG FASILITERING VAN LEER IN KOMMUNIKATIEWE T 2 -AFRIKAANST AALONDERRIG deur KAMLA MOONSAMY DILRAJH voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER ARTIUM in die vak AFRIKAANS aan die UNIVERSITEIT

More information

NUWE REEKS Nr 326 ISBN EKONOMIESE WETENSKAPSBEOEFENING: VEROUDERD IN 'N VERANDERENDE WERELD?

NUWE REEKS Nr 326 ISBN EKONOMIESE WETENSKAPSBEOEFENING: VEROUDERD IN 'N VERANDERENDE WERELD? NUWE REEKS Nr 326 ISBN 1-86854-201-7 EKONOMIESE WETENSKAPSBEOEFENING: VEROUDERD IN 'N VERANDERENDE WERELD? EKONOMIESE WETENSKAPSBEOEFENING: VEROUDERD IN 'N VERANDERENDE WERELD? Prof Jan van Heerden is

More information

voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad

voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad 'rrn KIFUTIESE BESKOUING VAN DIE KONTAINI1JVlOEISTAAT AS ELEMENT VAN IFINANSieliE VERSLAGIDOlEN~INJG JOHANNES HENDRIK KIRCHNER voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER COMMERCii

More information

Weerstand teen huisvesting van swart studente deur die Potchefstroomse Universiteit vir CHO, 1987 tot 1990

Weerstand teen huisvesting van swart studente deur die Potchefstroomse Universiteit vir CHO, 1987 tot 1990 Weerstand teen huisvesting van swart studente deur die Potchefstroomse Universiteit vir CHO, 1987 tot 1990 N.S. (Fanie) Jansen van Rensburg N.S. (Fanie) Jansen van Rensburg, Fokusarea vir Sosiale Transformasie,

More information

'N KRITIESE BESKOUING VAN DIE UITWERKING VAN WETSVOORSKRIFTELIK HEID AS 'N OMGEWINGSFAKTOR OP FINANSiijLE VERSLAGDOENING SYBRAND BRONKHORST

'N KRITIESE BESKOUING VAN DIE UITWERKING VAN WETSVOORSKRIFTELIK HEID AS 'N OMGEWINGSFAKTOR OP FINANSiijLE VERSLAGDOENING SYBRAND BRONKHORST 'N KRITIESE BESKOUING VAN DIE UITWERKING VAN WETSVOORSKRIFTELIK HEID AS 'N OMGEWINGSFAKTOR OP FINANSiijLE VERSLAGDOENING deur SYBRAND BRONKHORST voorgele ter vervulling van die vereistes vir die graad

More information

deur HENRIETTE FOWLER voorgele ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER LEGUM in die Departement Straf- en Strafprosesreg

deur HENRIETTE FOWLER voorgele ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER LEGUM in die Departement Straf- en Strafprosesreg DIE ARRESTASIEBEVOEGDHEID VAN DIE PRIVATE PERSOON (INGEVOLGE aa 42 EN 49 VAN DIE STRAFPROSESWET 51 VAN 1977) MET SPESIALE VERWYSING NA DIE OEWERBEWONER EN MARTINUS 1990 (2) SASV 568 (A) EN ANDER VERWANTE

More information

Hoofstuk 7: Opposisielid

Hoofstuk 7: Opposisielid 311 Hoofstuk 7: Opposisielid Na die bewindsoorname van die Pakt-regering in 1924 het die nuwe opposisie neerhalend gesê dat dit n regering van amateurs was en dat hulle nie lank sou hou nie. Die stelling

More information

~ CARNOT, ADIEU! Prof. J.P. Botha. deur PUBLIKASIES VAN DIE U~NIVERSITEIT VAN PRETORIA, NUWE REEKS NR"

~ CARNOT, ADIEU! Prof. J.P. Botha. deur PUBLIKASIES VAN DIE U~NIVERSITEIT VAN PRETORIA, NUWE REEKS NR f,, ~ CARNOT, ADIEU! deur Prof. J.P. Botha PUBLIKASIES VAN DIE U~NIVERSITEIT VAN PRETORIA, NUWE REEKS NR" 116-1976 Hierdie publikasie en die publikasies wat agter in hierdie publikasie vermeid word, is

More information

NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN NOVEMBER 2016 GESKIEDENIS: VRAESTEL I BRONMATERIAALBOEKIE VIR AFDELING B EN AFDELING C

NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN NOVEMBER 2016 GESKIEDENIS: VRAESTEL I BRONMATERIAALBOEKIE VIR AFDELING B EN AFDELING C NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN NOVEMBER 2016 GESKIEDENIS: VRAESTEL I BRONMATERIAALBOEKIE VIR AFDELING B EN AFDELING C BLAAI ASSEBLIEF OM Bladsy ii van v BRON A Hierdie is 'n uittreksel wat sommige

More information

Dertig jaar ( ) internasionale aksie vir Christelike hoër onderwys: enkele persoonlike indrukke

Dertig jaar ( ) internasionale aksie vir Christelike hoër onderwys: enkele persoonlike indrukke Oorsigartikel Dertig jaar (1975-2005) internasionale aksie vir Christelike hoër onderwys: enkele persoonlike indrukke B.J. van der Walt Skool vir Filosofie Potchefstroomkampus Noordwes-Universiteit POTCHEFSTROOM

More information

Swartland Sentraal/Central Area Plan. Malmesbury Wyke 8,9,10,11 / Wards 8,9,10,11. Swartland Munisipaliteit / Municipality.

Swartland Sentraal/Central Area Plan. Malmesbury Wyke 8,9,10,11 / Wards 8,9,10,11. Swartland Munisipaliteit / Municipality. Swartland Munisipaliteit / Municipality Swartland Sentraal/Central Area Plan Malmesbury Wyke 8,9,10,11 / Wards 8,9,10,11 31 May 2012 Area plan vir die finansiële jaar 2012/13 Area Plan for the financial

More information

DIE IMPAK VAN INTERGENERA- TIEWE TRAUMA. VERKENNENDE PERSPEKTIEWE TESAME MET ENKELE PASTORALE KANT- AANTEKENINGE

DIE IMPAK VAN INTERGENERA- TIEWE TRAUMA. VERKENNENDE PERSPEKTIEWE TESAME MET ENKELE PASTORALE KANT- AANTEKENINGE Acta Theologica 2007:2 W. Coetzer DIE IMPAK VAN INTERGENERA- TIEWE TRAUMA. VERKENNENDE PERSPEKTIEWE TESAME MET ENKELE PASTORALE KANT- AANTEKENINGE ABSTRACT THE IMPACT OF INTERGENERATIONAL TRAUMA. EXPLO-

More information

DIE HOOGSTE HOF VAN APPÈL VAN SUID-AFRIKA

DIE HOOGSTE HOF VAN APPÈL VAN SUID-AFRIKA RAPPORTEERBAAR DIE HOOGSTE HOF VAN APPÈL VAN SUID-AFRIKA SAAK NR: 336/2001 In die saak tussen: RIAAN BOTHA BENJAMIN KORFF Eerste Appellant Tweede Appellant - en - DIE STAAT Respondent Coram: VIVIER WND

More information

Finansieel Gesproke. 2. Hoe marktoestande. fonds-prestasie beïnvloed. 4. n Plek vir kontant. 5. Het ons n winteruitverkoping?

Finansieel Gesproke. 2. Hoe marktoestande. fonds-prestasie beïnvloed. 4. n Plek vir kontant. 5. Het ons n winteruitverkoping? julie 2008 Finansieel Gesproke 1 IN HIERDIE UITGAWE 2. Hoe marktoestande fonds-prestasie beïnvloed 4. n Plek vir kontant 5. Het ons n winteruitverkoping? 7. Doen die regte keuse (InvestRight TM ) 2 julie

More information

deur voorgele ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad aan die

deur voorgele ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad aan die TOEGANG TOT GETUIEVERKLARINGS IN STRAFSAKE deur PETRUS JOHANNES DIRKSE STRUWIG voorgele ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad MAGISTER LEGUM aan die UNIVERSITEIT VAN SUID-AFRIKA STUDIELEIER:

More information

Jaarverslag (tydperk: 1 Februarie Maart 2006)

Jaarverslag (tydperk: 1 Februarie Maart 2006) Jaarverslag (tydperk: 1 Februarie 2005 29 Maart 2006) Geagte Klub-lid Die Bestuurskomitee hou graag die volgende jaarverslag aan u voor. Dit verskaf n bondige oorsig van die werksaamhede van die Klub gedurende

More information

DROOMONTLEDING: N OPVOEDKUNDIG-SIELKUNDIGE HULPMIDDEL VIR INSIG IN DIE EMOSIONELE PROBLEME VAN ADOLESSENTE. deur ANITA CATHERINA JONES

DROOMONTLEDING: N OPVOEDKUNDIG-SIELKUNDIGE HULPMIDDEL VIR INSIG IN DIE EMOSIONELE PROBLEME VAN ADOLESSENTE. deur ANITA CATHERINA JONES DROOMONTLEDING: N OPVOEDKUNDIG-SIELKUNDIGE HULPMIDDEL VIR INSIG IN DIE EMOSIONELE PROBLEME VAN ADOLESSENTE deur ANITA CATHERINA JONES voorgelê ter gedeeltelike vervulling van die vereistes vir die graad

More information

Regverdiging van ontslag van n werknemer skuldig aan seksuele teistering. deur. Anika Pretorius LLB

Regverdiging van ontslag van n werknemer skuldig aan seksuele teistering. deur. Anika Pretorius LLB Regverdiging van ontslag van n werknemer skuldig aan seksuele teistering deur Anika Pretorius LLB Voorgelê ter gedeeltelike voldoening aan die vereistes van die graad Magister Legum aan die Noordwes Universiteit

More information